Loading...

Αιτωλ/κες Αρχαιότητες

Η Πολιτιστική Κληρονομιά του Νομού Αιτωλοακαρνανίας

Σειρά άρθρων του:

Αθανάσιου - Φοίβου Μπέρδου

Φοιτητή Πανεπιστημίου Δυτικής Ελλάδας

στο τμήμα Διαχείρισης Πολιτισμικού Περιβάλλοντος και Νέων Τεχνολογιών.

(μέρος 1ο)

Πρόσφατα βρέθηκα σε μια φιλική παρέα. Ορισμένοι από τους παρευρισκόμενους προέρχονταν από το Αγρίνιο και την ευρύτερη περιοχή, ενώ κάποιοι ήταν φοιτητές από άλλα μέρη της Ελλάδας. Η συζήτηση αφορούσε στην ελληνική πραγματικότητα, τα μνημεία της χώρας μας και παράλληλα στη πολιτιστική κληρονομιά της Αιτωλίας και Ακαρνανίας.

Στο σημείο, αυτό υπήρξε παύση. Μια παύση χωρίς λόγο που με έκανε να απορήσω. Ρώτησα γιατί. Εκτός από ορισμένα συνομήλικα παιδιά, που κατάγονται από την περιοχή και κάποια από περιοχές εκτός νομού, το μεγαλύτερο μέρος της παρέας δεν γνώριζε ότι ο νομός της Αιτωλοακαρνανίας ήταν ο πλουσιότερους σε αρχαιολογικά, ιστορικά και βυζαντινά μνημεία.

Φεύγοντας σκεφτόμουν την συζήτηση και αυτό που με εξέπληξε περισσότερο ήταν η άγνοια για τα πλέον σημαντικά μνημεία του νομού. Αυτή η σκέψη με οδήγησε στο συγκεκριμένο άρθρο, στο οποίο θα γίνει αναφορά στην ιστορία του νομού, παρουσίαση της σπάνιας ομορφιάς, φυσικής και ιστορικής, της ευρύτερης περιοχής ενώ θα γίνουν προτάσεις για την ανάδειξη των μνημείων της Αιτωλοακαρνανίας.

Ο νομός Αιτωλοακαρνανίας είναι ο μεγαλύτερος της χώρας ενώ τον διαρρέει και ο δεύτερος σε μήκος ποταμός της Ελλάδας. Εκτός του Αχελώου, το Νομό διαρρέουν οι ποταμοί Εύηνος, Ίναχος και Μόρνος. Επιπλέον, ο νομός έχει χαρακτηριστεί ως ο μοναδικός «με 7 λίμνες» καθώς εδώ βρίσκονται η Τριχωνίδα (η μεγαλύτερη στη χώρα), η Λυσιμαχεία, η Αμβρακία, ο Οζερός και οι 3 τεχνητές, Καστρακίου, Κρεμαστών και Στράτου. Τα βουνά της Αιτωλοακαρνανίας περιλαμβάνουν το Παναιτωλικό στα βορειοανατολικά (με ψηλότερη κορυφή την Κυρα-Βγένα 1.926 μ.), τα Ακαρνανικά στα δυτικά, τα Όρη του Βάλτου στα βορειοδυτικά, στα νότια το όρος Αράκυνθος, νοτιοανατολικά τα Όρη Ναυπάκτου, και τα Όρη Λιδωρικίου στα ανατολικά.

Η θέση του νομού βρίσκεται πάνω σε φυσικά χερσαία περάσματα και θαλάσσιες αρτηρίες ενώ παρουσιάζει σημαντική γεωγραφική- στρατηγική σημασία και για αυτό ήδη από την Μέση Παλαιολιθική εποχή (100.000- 40.000 π.Χ) κατοικείται και η παρουσία του ανθρώπου, μας είναι γνωστή από τα σπήλαια και ορισμένες υπαίθριες θέσεις. Πρώτοι κάτοικοι του νομού ήταν οι Κουρήτες και οι Λέλεγες. Άλλα ελληνικά φύλα που κατοικούσαν εδώ ήταν αυτά των Αγραίων (στο σημερινό Αγρίνιο), των Ευρυτάνων, των Απεραντών (μεταξύ του Αγραφιώτη ποταμού και του Μέγδοβα) των Αποδοτών στα ανατολικά, στα βόρεια οι Αμφιλόχιοι, στη παράλια ζώνη από τον Μόρνο έως τον Εύηνο κατοικούσαν οι Οζόλες ή Εσπέριοι Λοκροί και στη περιοχή του Βλοχού οι Θεστιείς. Στην Νεολιθική εποχή (6800-3200 π.Χ) εμφανίζονται τα επίσης ελληνικά φύλα των Αιτωλών και των Ακαρνάνων τα οποία επικράτησαν στην ευρύτερη περιοχή.

Οι Αιτωλοί με γενάρχη τον Αιτωλό και υιούς τον Πλευρώνα και Καλυδώνα κατοίκησαν ανατολικά του Αχελώου.

Οι Ακαρνάνες με γενάρχη τον Ακαρνάν γιό του Αλκμαίωνα εγκαταστάθηκαν στην περιοχή μεταξύ Ιόνιου πέλαγος, Αμβρακικού κόλπο και δυτικά του Αχελώου ποταμού.

Κατά την Εποχή του Χαλκού -Μυκηναϊκή περίοδο- (3200-1100 π.Χ), η περιοχή γνωρίζει ιδιαίτερη ακμή όπως αποδεικνύεται από τους θολωτούς τάφους που έχουν βρεθεί στον Κουβαρά Φυτειών και τον τύμβο στο Λουτράκι Κατούνας, αλλά και από τις θέσεις οικισμών με πλούσια και πολύτιμα ευρήματα όπως ο βυθισμένος οικισμός στο Πλατυγιάλι Αστακού, ο οικισμός του Θέρμου, οι οικισμοί Γαβρολίμνης, Ναυπάκτου, Λαγκαδά Λεπενού. Τον 7ο αιώνα π.Χ, εποχή του πρώτου αποικισμού, ιδρύονται οι αποικίες Ανακτόριο, στη σημερινή Βόνιτσα, Σόλλιο, και Αστακός από Κορίνθιους ενώ την ίδια περίοδο περίπου εμφανίζονται και οι πρώτοι μεγάλοι ναοί στο Άκτιο, την Καλυδώνα και Θέρμο.Από την κλασική εποχή τον 5ο αιώνα π.Χ οι περιοχές Ακαρνανία και Αιτωλία έχουν κοινή, σε γενικές γραμμές ιστορία, παρότι πολλές φορές έρχονται μεταξύ τους αντιμέτωπες για τα εδαφικά όρια.

Γύρω στο 400 δημιουργείται το Κοινό των Αιτωλών (ή Αιτωλική Συμπολιτεία) με κέντρο το Θέρμο. Η περιοχή της Αιτωλοακαρνανίας μέχρι και την Ελληνιστική εποχή (3ος αιώνας π.Χ) βρίσκεται σε ακμή (στοιχείο που αποδεικνύεται από ιστορικές πηγές και τοπικά νομίσματα) και η δύναμη της αναγνωρίζεται ειδικά μετά την απόκρουση της Γαλατικής επιδρομής το 279 π.Χ

Σε όλη την επικράτεια ανθούν πόλεις με εκτεταμένες επιβλητικές οχυρώσεις. Παρατίθενται τα ονόματα των γνωστών πόλεων, σε παρένθεση αναφέρεται η σημερινή τους ονομασία :Λιμναία (Αμφιλοχία),Αλυζία (Δυτικά του Μύτικα),Ανακτόριο (Βόνιτσα),Αμφιλοχικό Άργος (12 χλμ. βόρεια της Αμφιλοχίας),Αστακός,Θύρρειο,Πάλαιρος,Οινιάδες,Αγρίνιο,Θέρμο,Στράτος,Βουκάτιο (Παραβόλα),Θέστιο (Βλοχός),Φοιτίες (Φυτείαι), Ναύπακτος,Μακύνεια,Μολύκρειο (θέση Ελληνικό στη Βελβίνα Ναυπάκτου),Καλυδώνα (κοντά στο Ευηνοχώρι),Πλευρώνα (βορειοδυτικά Μεσολογγίου),Τριχώνιο (Γαβαλού),Ιθωρία (λόφος Αγ. Ηλία Αιτωλικού),Συρία (Παλαιομάνινα), Κόροντα (Χρυσοβίτσα), Μητρόπολη, Τορύβεια (Κομπωτή), Χαλκίς ή Χαλκία (λόφος Αγίας Τριάδας κάτω Βασιλικής) Αλίκυρνα, Αρσινόη η Αιτωλική (Αγγελόκαστρο), Λυσιμάχεια, Άκραι (Λιθοβούνι Μακρυνείας), Μετάπα (κοντά στο χωριό Άνω Μετάπα), Παμφία,Μεδεών (Κατούνα), Φίστυο (νότια του χωριού Νερομάννα Παραβόλας), Εχίνος ή Ηράκλεια (μεταξύ Θύρρειου και Κατούνας)

Με βάση τις αρχαίες ελληνικές πηγές, κυρίως, του Ξενοφώντα, του Ομήρου και του Παυσανία οι πόλεις της Αιτωλίας ανέρχονται σε 28 ενώ της Ακαρνανίας σε 29. Δυστυχώς όμως δεν έχουν βρεθεί όλες ενώ δεν έχουν πραγματοποιηθεί αρχαιολογικές έρευνες στις ήδη γνωστές παρά μόνο σε 4-5.

Συνεχίζοντας την ιστορική διαδρομή της περιοχή, τελικά η Αιτωλία όσο και η Ακαρνανία δέχονται την επιδρομή του Φιλίππου Β' της Μακεδονίας (218 π.Χ). Το 212 συμμαχούν με τους Ρωμαίους αλλά δέχονται βαρείς φόρους. Για ένα μικρό χρονικό διάστημα η Ακαρνανία υπάγεται στη ρωμαϊκή διοίκηση της Ηπείρου, η Αιτωλία υπάγεται στην ρωμαϊκή διοίκηση των Πατρών ενώ παράλληλα διαλύονται τα μεγάλα αστικά κέντρα και δημιουργούνται μικροί αγροτικοί οικισμοί.

Η ιστορία της περιοχής όμως δεν τελειώνει κατά τα Ρωμαϊκά χρόνια. Θα παρατηρηθεί άνθηση από τα πρώτο χριστιανικά χρόνια ενώ κατά την περίοδο του Βυζαντίου παρατηρείται ιδιαίτερη καλλιτεχνική άνθηση των γραμμάτων, της ζωγραφικής και της αρχιτεκτονικής ναών.

------------------------------------------

Η Πολιτιστική Κληρονομιά του Νομού Αιτωλοακαρνανίας

(μέρος 2ο)

Η Αιτωλοακαρνανία δεν έσβησε με την έλευση των Ρωμαίων κατακτητών. Οι πόλεις ερημώθηκαν και δημιουργήθηκαν μικροί αγροτικοί οικισμοί.Με την μετάβαση από τη Ρώμη στη Βυζαντινή Αυτοκρατορία υπήρξε άνθηση κυρίως στα παράλια, παρότι η περιοχή βρίσκεται μακριά από τα μεγάλα κέντρα της εποχής (Κωνσταντινούπολη και Θεσσαλονίκη).

Από τον 4ο αιώνα μ.Χ εμφανίζονται παλαιοχριστιανικές βασιλικές (τεράστια επιμήκη οικοδομήματα, διαιρούμενα εσωτερικά, δια κιονοστοιχιών, σε κλίτη) σε όλη την Αιτωλία και Ακαρνανία. Εδώ έχει διασωθεί ο μεγαλύτερος αριθμός μεσοβυζαντινών και υστεροβυζαντινών μνημείων της βορειοδυτικής Ελλάδας.Μάλιστα, αξίζει να αναφέρουμε πως η Μονή Μυρτιάς (12ου αιώνα) έχει διακοσμηθεί από δύο ζωγράφους της μεταβυζαντινής περιόδου, τον Ξένο Διγενή (1491) και τον Φράγκο Κατελάνο (1539). Σπουδαία θρησκευτικά και καλλιτεχνικά κέντρα αυτής της εποχής αποτελούν τα σπηλαιώδη μοναστηριακά συγκροτήματα ή τα μικρότερα σπήλαια - ασκηταριά (Άγιοι Πατέρες, Άγιος Πέτρος, Άγιος Νικόλαος στη Βαράσοβα, Άγιος Νικόλαος Κρεμαστός στη δυτική πλαγιά του Αρακύνθου στην περιοχή της Αιτωλίας, Άγιος Ανδρέας Χαλκιόπουλων Βάλτου και Αγία Ελεούσα Μύτικα στην Ακαρνανία). Η Παναγία στο Κάστρο της Παραβόλας, οι δυο εκκλησιές Σταμνάς, ο Άγιος Γεώργιος του Αγγελοκάστρου, οι Άγιοι Απόστολοι Νερομάνας, η Αγία Σοφία Μόκιστας στην Αιτωλία, ο Άγιος Στέφανος Ριβίου, η Παναγία της Πρεβέντζας κ.α. Εκείνη την εποχή γίνεται γνωστό και το «Άγιον Όρος της Αιτωλίας», η Βαράσοβα.

Η Βαράσοβα είναι απόκρημνος βράχος ανατολικά του Εύηνου ποταμού και δυτικά του Αντιρρίου ύψους 917 μέτρων στον οποίο ασκήτεψε πλήθος μοναχών. Οι εκκλησίες, οι μονές και τα ασκητήρια φτάνουν τα 72. Στο βουνό βρίσκεται και το Μοναστήρι-Εγκλείστρα του Αγίου Νικολάου (10ος αιώνας) στο οποίο πραγματοποιήθηκαν ανασκαφές από τον Καθηγητή Βυζαντινολογίας Αθ. Παλιούρα. Η Εγκλείστρα είναι ένα μικρό σπήλαιο πάνω από ένα μεγαλύτερο, όπου ανέβαινε ο "έγκλειστος" με ξύλινη σκάλα και σε μικρό σκοτεινό δωμάτιο παρέμεινε εβδομάδες, μήνες, ίσως και χρόνια μελετώντας, προσευχόμενος ή διαβάζοντας και γράφοντας κάποιο ασκητικό κείμενο.

Εδώ βρίσκεται η ακρόπολη της αρχαίας πόλης Χάλκις ενώ ήταν και ο τόπος του Τίτορμου του Αιτωλού (άνθρωπος δυνατός του 6ου αιώνα π.Χ, το έμβλημα του Παναιτωλικού). Μετά το 1204 (όταν καταλύθηκε η Κωνσταντινούπολη από τους Λατίνους) η περιοχή υπάγεται στο Δεσποτάτο του Μυστρά με ισχυρά κάστρα (Ναυπάκτου, Αγγελοκάστρου, Βλοχού, Βόνιτσας). Κατά τον 15ο αιώνα η περιοχή περιέρχεται στον Κάρολο Α' Τόκο, Ιταλό κόμη της Κεφαλονιάς. Το 1480 την καταλαμβάνουν οι Οθωμανοί Τούρκοι και δημιουργείται έτσι το Σαντζάκι (διοικητική περιφέρεια) του Κάρλελι με έδρα το Βραχώρι (Αγρίνιο). Η περιοχή ελευθερώθηκε οριστικά το 1832.

Ο νομός Αιτωλοακαρνανίας αποτελεί ένα σημαντικό κομμάτι της κληρονομιάς μας με πλούσια ιστορία, παράδοση και φυσική ομορφιά. Έχει όλα τα «εφόδια» που χρειάζεται για να μπορέσει να αναπτυχθεί, να αναδείξει την κληρονομιά του και να δημιουργήσει, μέσω του πολιτισμού, ισχυρή τουριστική ανάπτυξη. Η Αιτωλοακαρνανία είναι ευλογημένη διότι διαθέτει εύπορα εδάφη, λίμνες (7 συνολικά), ποτάμια που την κάνουν μοναδική αλλά και 7 αρχαία θέατρα (Οινιάδων, Στράτου, Πλευρώνας, Μακύνειας, Καλυδώνας, Αμφιλοχικού Άργους, Θυρρείου) που κανένας άλλος Ελληνικός νομός δεν διαθέτει.Οι αρχαίες της πόλεις είναι περίπου 60, τα Βυζαντινά και Μεταβυζαντινά μοναστήρια και εκκλησάκια της ξεπερνούν τα 70 ενώ κάποια διαθέτουν εξαιρετική αρχιτεκτονική και πλούσια διακόσμηση.

Χρειάζεται οι προτάσεις προστασίας και ανάδειξης των μνημείων να υλοποιηθούν και να μην παραμείνουν... προτάσεις. Είναι απαραίτητο να πραγματοποιηθούν αναστηλωτικές εργασίες και βελτίωση πρόσβασης στους περισσότερους αρχαιολογικούς χώρους και ναούς, ανάδειξη και προβολή τους, κυρίως, στη πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση.Υπάρχει η αναγκαιότητα για ενίσχυση ανασκαπτικών και αναστηλωτικών εργασιών στο ναό της Αγίας Τριάδας Μαύρικας διότι κινδυνεύει να χαθεί κάτω από το νερό, συνέχιση αποκαλυπτικών και σωστικών εργασιών στην αρχαία Καλυδώνα, ενίσχυση αναστηλωτικών έργων στα τείχη της Πλευρώνας, και τοποθέτηση αντηρίδων στα θεμέλια της Μονής Μυρτιάς εξαιτίας διάβρωσης του εδάφους.Πολλά μνημεία δεν διαθέτουν εύκολη πρόσβαση όπως ο θολωτός τάφος στο Λουτράκι Κατούνας (2000-1900 π.Χ), ο Άγιος Στέφανος Ριβίου (13ος αιώνας), ο Παλαιοχριστιανικός ναός της Παναγίας στη Μεγάλη Χώρα (Ζαπάντι) αλλά και οι Ρωμαϊκές Θέρμες του Αγίου Θωμά στο Μεσολόγγι. Παρατηρείται έντονη έλλειψη πινακίδων που να κατευθύνουν στους αρχαιολογικούς- ιστορικούς χώρους αλλά και επιγραφών- επεξηγήσεων που αφορούν τα μνημεία.

Δεν πρέπει να ξεχνάμε και τα μνημεία της φύσης τα οποία πρέπει να διατηρηθούν και να αναδειχθούν παράλληλα, όπως το Φαράγγι της Κλεισούρας (Κύκνεια Τέμπη), το όρος Βαράσοβα (που διαθέτει αναρριχητικό πεδίο και αρχαιολογικούς χώρους), το δάσος του Φράξου, το δάσος της Καστανιάς, τις λιμνοθάλασσες Μεσολογγίου και Αιτωλικού και τις λίμνες. Η περιοχή διαθέτει επίσης μοναδικά ευρήματα τα οποία χρειάζονται συντήρηση και προστασία. Εδώ είναι αναγκαία η δημιουργία ενός τοπικού, σύγχρονου, και περιβαλλοντικά μοντέρνου μουσείου που θα φυλλάσει την κινητή κληρονομιά της Αιτωλοακαρνανίας και θα στεγάζει παράλληλα αρχαιολογικό, ιστορικό και λαογραφικό υλικό.

Θα ήταν σημαντική επένδυση (οικονομικά, πολιτιστικά, κοινωνικά) η δημιουργία θεματικού Μουσείου Καπνού το οποίο θα περιλαμβάνει αντικείμενα κι αρχειακό υλικό για την καλλιέργεια και την παραγωγή του καπνού, την αγροτική κι εμπορική επεξεργασία του, τα βιομηχανικά καπνικά προϊόντα και τα εκθεσιακά καπνοδείγματα από την περιοχή (αντίστοιχο μουσείο στη Καβάλα από το 2003). Η προώθηση της πολιτιστικής κληρονομιάς του τόπου μπορεί να επιτευχθεί με τη δημιουργία ιστοσελίδας που να παρουσιάζει τα μνημεία της περιοχής και να αναφέρει αναλυτικές πληροφορίες για την πρόσβαση σε αυτά, την ιστορία τους, την σημερινή κατάσταση τους. Είναι απαραίτητη η συμβολή του Πανεπιστημίου Δυτικής Ελλάδας, κυρίως του τμήματος Διαχείρισης Πολιτισμικού Περιβάλλοντος και Νέων Τεχνολογιών, στη προώθηση και προβολή της τοπικής πολιτιστικής κληρονομιάς με την πραγματοποίηση εκδηλώσεων σχετικών με το πολιτισμό, παρουσίαση από φοιτητές σε σχολεία, ιδρύματα και οργανισμούς της τοπικής ιστορίας μέσω διαλέξεων, συζητήσεων, συνεδρίων και προβολή οπτικοακουστικού υλικού (βίντεο, εικόνα, τρισδιάστατες αναπαραστάσεις).

 

.................(συνεχίζεται)............

Αθανάσιος - Φοίβος Μπέρδος

Φοιτητής τμήματος Διαχείρισης Πολιτισμικού Περιβάλλοντος και Νέων Τεχνολογιών. Πανεπιστήμιο Δυτικής Ελλάδας

E-mail: foivosberdos@hotmail.com

 

ΟΙ ΘΟΛΩΤΟΙ ΤΑΦΟΙ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΗΛΙΑ ΜΕΣΟΛΟΓΓΙΟΥ- ΙΘΩΡΙΑΣ

 

 

Την Τετάρτη 3/3/2010, η Αρχαιολογική-Ιστορική Εταιρεία Δυτικής Στερεάς Ελλάδος, διοργάνωσε εκδήλωση στο Τρικούπειο Πολιτιστικό Κέντρο στο Μεσολόγγι με ομιλήτρια την Καθηγήτρια του 2ου Λυκείου Μεσολογγίου και μέλους του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας κυρία Τζένη Χαραλαμποπούλου-Κανούτα και θέμα « Οι Θολωτοί τάφοι του Αγίου Ηλία Μεσολογγίου-Ιθωρίας».

Η κυρία Χαραλαμποπούλου, περιέγραψε με λεπτομέρειες την πολιτιστική εξέλιξη του νότου του Νομού και μεταξύ άλλων επεσήμανε: Η διαμόρφωση του εδάφους της περιοχής μας με τους ορεινούς όγκους, τις πεδιάδες, τους ποταμούς, την πολυμορφία των ακτών και οι ήπιες κλιματολογικές συνθήκες επηρέασαν θετικά την εξέλιξη της ζωής.

Κατά την περίοδο 7000-3000 π.χ. πού ονομάζεται Νεολιθικη, ο Ελληνικός χώρος έπαιξε πρωταγωνιστικό ρόλο στην Ευρωπαίκή Ηπειρο, όπως αποδεικνύεται από τους Νεολιθικούς οικισμούς στην Θεσσαλία( Σέσκλο, Δομήνι). Η περίοδος αυτή χαρακτηρίζεται από μόνιμη εγκατάσταση, γεωργία, κτηνοτροφία, κ.λ.π. Τέτοια ευρήματα εντοπίσθηκαν και στην Κόκκινη Μηλιά, στην νότια πλευρά του λόφου του Αγίου Ηλία στην περιοχή μας.

Την περίοδο 1600-1100 π.χ, πού ονομάζεται Μυκηναίκή, ανεπτύχθηκε μεγάλος πολιτισμός σε όλη την Ελλάδα. Όμως στο Νομό μας , παρά του ότι όπως αναφέρεται στην Ιλιάδα, πέντε (5) Ελληνικές πόλεις της Αιτωλίας ( Πλευρώνα, Καλυδώνα, Χαλκί δα ,Πυλήνη και Ωλενος) έλαβαν μέρος στην εκστρατεία της Τροίας,τά αρχαιολογικά ευρήματα είναι λίγα. Ετσι εκτός από την κατοίκηση στην Κάτω Βασιλική( Χαλκίδα) και τά Χάνια Γαυρολίμνης, τά μάλλον ισχνά στοιχεία της Πλευρώνας και της Καλυδώνας, η πιο σημαντική περιοχή αποδεικνύεται αυτή του μυχού του Αιτωλικού Κόλπου , κοντά στον λόφο του Αγίου Ηλία, όπου και τοποθετείται η Αιτωλική πόλη Ιθωρία.Στην περιοχή αυτή έχει ερευνηθεί σημαντικό νεκροταφείο με θολωτούς τάφους της περιόδου 1450-1100 π.χ. Ως γνωστό, οι θολωτοί τάφοι αποτελούν το σπουδαιότερο επίτευγμα της μηκυναίκής εποχής και πρόκειται για τάφους Βασιλέων, Δυναστών και γενικά αρχόντων.Το 1963 ο αρχαιολόγος Ευθ. Μαστροκώστας, ύστερα από υποδειξη του εκτάκτου επιμελητή αρχαιοτήτων Χρ.Μαυρομάτη, ανέσκαψε πέντε (5) Μυκηναίκούς τάφους.Γι αυτό,πρέπει να υπήρχε εκεί ένας οικισμός και το τείχος του, πού μέχρι σήμερα δεν έχει βρεθεί.Πρόκειται για ένα οικισμό πού βρισκόταν πάνω στο λόφο μεταξύ του Αχελώου και της θάλασσας του Αιτωλικού, ελεγχε την εύφορη πεδιάδα αλλά και το ίδιο το ποτάμι και τους θαλάσσιους και χερσαίους δρόμους. Παλαιότεροι μελετητές, ταυτίζουν την πόλη αυτή πάνω στον λόφο με την Ιθωρία των Κλασσικών χρόνων πού κατέκαυσε ο Φίλιππος ο Ε το 219 π.χ. Κάτω από την πόλη αυτή ο Woodhouse τοποθετεί την αρχαία Ωλενο.

Οι τάφοι περιείχαν αρκετούς νεκρούς από πρωτογενή ταφή ή από ανακομιδή. Βρέθηκαν ωραιότατα ευρήματα περιόδου 1450-1100 π.χ..Βλέποντας τά ευρήματα αυτά, έχει κανείς την αίσθηση ότι οι καλλιτέχνες εγνώριζαν τά μυκηναίκά διακοσμή τικά θέματα. Επίσης βρέθηκε και ένας σκαραβαίος με σφραγίδα του Φαραώ Αμένοφι ( 1405-1370) π.χ. Βρέθηκε επίσης μια περίπου κυλινδρική χάντρα από υαλόμαζα με μορφή πιθήκου, πού για τους Αιγυπτίους θεωρείτο, ως φύλακας του Κάτω Κόσμου.Όλα τά παραπάνω ευρήματα, λόγω έλλειψης Αρχαιολογικού Μουσείου στο Μεσολόγγι, έχουν μεταφερθεί στο Μουσείο Αγρινίου.

Συμπέρασμα: Παρ όλο πού η μελέτη δεν έχει ολοκληρωθεί,είναι φανερό ότι ο Αγιος Ηλίας , πρέπει να ήταν σημαντικό Μυκηναίκό Κέντρο. Οι τόσο επιμελημένα κτισμένοι θολωτοί τάφοι και ο θαλαμωτός της Παναγίας με τά πλουσιότατα ευρήματα, χρησιμοποιήθηκαν για 200-300 χρόνια. Σίγουρα θα ανήκουν στα Μυκηναίκά γέννη, πού διοίκησαν αυτή την περιοχή.για μεγάλο χρονικό διάστημα. Τά ευρήματα αποδεικνύουν ότι οι Μηκυναίοι αυτοί ηγεμόνες, είχαν επικοινωνία , άρα έκαναν εμπόριο με την Αργολίδα (Κεραμικά),με τον Βορρά ( ηλεκ τρο, μέταλα),με τις χώρες της Συροπαλαιστηνιακής ακτής( ελεφαντόδοντο και πολύτιμες πέτρες) ίσως με την Κύπρο(Χαλκός) και τέλος με την Αίγυπτο, είτε απ ευθείας, είτε μέσω Κρήτης, όπως αποδεικνύουν τά ευρήματα πού αναφέρθηκαν παραπάνω. Είχαν δηλ. επικοινωνία με όλο τον τότε γνωστό κόσμο.

Η εκδήλωση αυτή αποτελεί την πρώτη μιάς σειράς και άλλων πού θα ακολουθήσουν από την Αρχαιολογική-Ιστορική Εταιρεία Δυτικής Στερεάς Ελλάδος, έχουν σκοπό την γνωριμία με την μεγάλη πολιτιστική κληρονομιά του τόπου μας. Δυστυχώς, όπως αναφέρθηκε , όλα τά πλούσια ευρήματα των ανασκαφών και από την παραπάνω περιοχή, μετεφέρθηκαν στο Μουσείο Αγρινίου και άλλα βρίσκονται σε απόθήκες , λόγω έλλειψης Αρχαιολογικού Μουσείου στο Μεσολόγγι.

Η Πολιτεία , έχει καθήκον και χρέος να ιδρύσει και στο Μεσολόγγι το Αρχαιολογικό του Μουσείο, πού αποτελεί δίκαιο και διαχρονικό αίτημα της τοπικής κοινωνίας, ώστε να μπορεί η σημερινή και οι επόμενες γεννιές,να γνωρίσουν, νά μελετή σουν και θαυμάσουν τον πολιτισμό των προγόνων τους.

 
© Copyright 2011 - 2017 Αρχαιολογική - Ιστορική Εταιρία - Μελέαγρος