Loading...

Μυθολογία Αιτολοκαρνανίας

ΟΙ ΑΝΘΡΩΠΟΙ

Πολλές και διάφορες ανθρώπινες ομάδες κατοίκησαν διαχρονικά την Αιτωλοακαρνανία. Η πολιτιστική εξέλιξη του ανθρώπου αρχίζει στην εποχή του Λίθου, ίχνη της οποίας επισημάνθηκαν και στην Ακαρνανία και στην Αιτωλία: Στην αρχαιότερη περίοδο, την Παλαιολιθική Εποχή, τα σπήλαια-κατοικίες και το κυνήγι εξασφάλιζαν την επιβίωση του τροφοσυλλέκτη παλαιολιθικού ανθρώπου. Στη δεύτερη περίοδο, τη Νεολιθική εποχή, ο άνθρωπος του σπηλαίου γίνεται παραγωγικός, πραγματοποιώντας το πρώτο μεγάλο ορόσημο της ιστορίας της ανθρωπότητας. Όπως και σε όλη την Ελλάδα, οι δημιουργοί των πολιτισμών του Λίθου στην Αιτωλοακαρνανία ανήκουν στους ανθρωπολογικούς τύπους, το λεγόμενο «Άνθρωπο του Νεάντερνταλ» και το διάδοχό του Homo Sapiens. Οι Έλληνες θα εμφανιστούν και στην Αιτωλοακαρνανία κατά την επόμενη μεγάλη εποχή, την Εποχή του Χαλκού. Με το τέλος της Εποχής του Λίθου, στην Αιτωλία και Ακαρνανία κατοικούν οι αναφερόμενοι στις φιλολογικές πηγές ως Λέλεγες (μεσογειακός τύπος ανθρώπου). Αυτό το μεσογειακό υπόστρωμα εξαφανίστηκε κάτω από διαδοχικά στρώματα Ινδοευρωπαίων. Στην αρχή της Χαλκοκρατίας, γύρω στο 3.000 π.Χ. εμφανίζονται ως κάτοικοι του τόπου οι Αίμονες και οι Ύαντες,  προελληνικό ινδοευρωπαϊκό υπόστρωμα που απορροφήθηκε από τους Έλληνες. Περίπου το 1900 π.Χ. η άφιξη των Πρωτοελλήνων σημαδεύει και την έναρξη του πρώτου υψηλού πολιτισμού της ελλαδικής χερσονήσου, αλλά και της ηπειρωτικής  Ευρώπης. Η δεύτερη π.Χ. χιλιετία σημαδεύει την, από την περιοχή της Πίνδου, κίνηση προς το  νότο του κυρίου κορμού των Πρωτοελλήνων. Κατεβαίνουν κατά φυλετικές ομάδες στους ιδιαιτέρους χώρους της οριστικής εγκαταστάσεώς τους, όπου θα αποτελέσουν τα γνώριμά μας ελληνικά φύλα, Ίωνες, Αχαιούς, Αιολείς, Δωριείς. Στους χώρους τους θα ανθίσει ο λαμπρός Μυκηναϊκός πολιτισμός, στον οποίο συμμετέχει και η Αιτωλοακαρνανία, όπου έχουν εγκατασταθεί τα ελληνικά φύλλα των Αιτωλών, στη Νότια Αιτωλία (ακμάζουσες πόλεις: Χαλκίδα, Καλυδώνα, Πλευρώνα, Πυλήνη, Ώλενος) και των Κεφαλλήνιων, κατά μήκος των ακαρναννικών παραλίων, ανηκόντων τότε στο μυκηναϊκό βασίλειο της Ιθάκης.
Στην ακόλουθη Εποχή του Σιδήρου, στους Ιστορικούς πλέον Χρόνους, έχουμε πλήρη εικόνα της Αιτωλοακαρνανίας με όλα τα ελληνικά φύλα που την κάλυψαν εξ ολοκλήρου: Ανατολικά του Αχελώου, οι Αιτωλοί, εκτός της Καλυδωνίας, κατέχουν όλη την προς βορρά της περιοχή, όπου εγκαθίστανται τα φύλα τους των Αποδωτών, Οφιονέων, Ευρυτάνων, Απεραντών και Αγραίων. Δυτικά της Καλυδωνίας στην Πλευρωνία, οι Κουρήτες, ελληνικό φύλο, κατοικούν σε τμήμα περιοχής με το ιδιαίτερο όνομα Αιολίς. Η περιοχή της Ναυπάκτου, ανήκουσα στους Λοκρούς, θα περιέλθει αργότερα στους Αιτωλούς με το όνομα Επίκτητος Αιτωλία. Δυτικά του Αχελώου, εγκαταστάθηκαν οι Ακαρνάνες μέχρι του Αμβρακικού, βόρεια του οποίου εξετείνετο η επικράτεια των Αμφιλόχων. Έκτοτε και μέχρι σήμερα, η ζωή των Αιτωλών και Ακαρνάνων είναι συνυφασμένη με τις ιστορικές περιπέτειες όλων των Ελλήνων. (βλ. Ιστορικά) 
    
Ο ΧΩΡΟΣ ΤΟΥΣ
Μέτοχοι των πιο πάνω πολιτισμών και όσων επακολούθησαν,  τα ελληνικά φύλα των Αιτωλών και των Ακαρνάνων ανέπτυξαν διαχρονικά τις δραστηριότητές τους σε ένα χώρο, την γη της Αιτωλοακαρνανίας, που επηρέασε την ιστορική τους εξέλιξη. Ομορφιά και ποικιλία διέκριναν και κατά την αρχαιότητα την αιτωλοακαρνανική φύση, κατά μεγάλο μέρος ορεινή και με πλούσια τότε δασοκάλυψη. Τα κυριώτερα βουνά της (Ακαρνανικά, Παναιτωλικό, Τυμφρηστός, Κόραξ, Βαρδούσια, Ριγάνι, Βαράσοβα, Αράκυνθος), αποτελώντας νότιες απολήξεις της Πίνδου, κλείνουν, και με τις λοφώδεις προεκτάσεις τους, εύφορες κοιλάδες καθώς και τις μεγάλες πεδιάδες, της Στράτου στην Ακαρνανία, το αρχαίο «Αιτωλών πεδίον μέγα» στην ενδοχώρα της Αιτωλίας, και, στα νότια, την παραγωγική μεγάλη έκταση μεταξύ Αχελώου και Ευήνου, των δύο μεγάλων ποταμών της Δυτικής Ρούμελης. Διασχίζοντας τη χώρα με το πλήθος των παραποτάμων τους, αποβαίνουν οι μεγάλοι δωρηταί πλούτου, αλλά πολλοί είναι και οι διάφοροι ποταμίσκοι και χείμαρροι, που συμβάλλουν με τα νερά τους στις γεωκτηνοτροφικές δραστηριότητες και την εν γένει διαβίωση των κατοίκων. Πλούσια αποθέματα νερού προσέφεραν και οι λίμνες της Μυρτούντιον (σημ. Βουλκαριά), Οζηρός, Αμβρακία και η «λίμνη των Οινιαδών» του Στράβωνος (10.2.21), η αποστράγγιση της οποίας δημιούργησε τον πλούσιο κάμπο του Λεσινίου στην Ακαρνανία, ενώ στην Αιτωλία εκτείνονται η Τριχωνίδα και η Λυσιμαχία, στέλνοντας τα πλεονάζοντα νερά τους στον Αχελώο με ένα ποταμάκι, τον Κύαθο (ο σημ. Δίμικος). Καθοριστικό ρόλο έπαιξαν διαχρονικά και οι θάλασσες της Αιτωλοακαρνανίας. Η θάλασσα αγκαλιάζει εξ ολοκλήρου την Αιτωλοακαρνανία από δύο πλευρές της, τη νότια που τη βρέχει μικρό τμήμα του Κορινθιακού και ο Πατραϊκός, στον οποίον ακουμπά η λιμνοθάλασσα Μεσολογγίου-Αιτωλικού (ο Όμηρος την αποκαλεί «περικαλλέα λίμνην, γ1) και από δυσμών το Ιόνιο πέλαγος δημιουργεί αλλεπάλληλες κολπώσεις που έχουν απέναντί τους αλυσίδα νησιών, τις Εχινάδες, ενώ ο Αμβρακικός κόλπος εισχωρεί βαθειά στη βόρεια πλευρά της.                
 
© Copyright 2011 - 2017 Αρχαιολογική - Ιστορική Εταιρία - Μελέαγρος